(Dutch) Column: Dumb Lighting?

5-6-2019: Door Berry van Egten

De lichtbranche beleeft mooie tijden. Veel nieuwe ontwikkelingen op allerlei gebied: controls, Human Centric Lighting, nieuwe regelgeving en natuurlijk de zich steeds maar verder ontwikkelende led. Genoeg kansen en mogelijkheden om de kwaliteit van onze omgevingen te verhogen.

Nu lopen we tegen het klassieke probleem aan, er is weinig budget. Maar eigenlijk zegt de klant: ik wil niet zoveel uitgeven aan licht. Accepteren we dit, dan wordt er weer het zoveelste low-budget led paneeltje in het plafond gelegd.

Geweldige oplossing, de gebruikers van deze ruimte zullen weer ultiem tevreden zijn.

U leest mijn sarcastische ondertoon want veel van dit soort oplossingen zijn echt dramatisch. En nog niet eens zo heel lang geleden noemde we een inlegarmatuur voorzien van een opaal plaatje nog gewoon een snackbar-armatuur. Armaturen zijn er in diverse kwaliteiten en voor diverse budgetten maar laten we goed blijven nadenken wát we adviseren.

Kennis van verlichtingskunde is essentieel zodat er een beter advies aan de opdrachtgever kan worden gegeven. Is die kennis er niet dan zal de onderhandeling alleen maar gaan over de prijs en niet over de kwaliteit van de lichtoplossing.

Bijvoorbeeld het gebruik van UGR19 alleen maar aan een armatuur koppelen in plaats van aan de positie en kijkrichting van de waarnemer. Ik kan met een UGR19-armatuur nog steeds hinderlijke verblinding veroorzaken indien het plafond een hoek heeft of de muren zwart worden geschilderd.

Ga uit van de mens en stel deze centraal, goede lichtontwerpers en lichtadviseurs doen dit altijd. Zorg dat de lichtkennis op peil is, verdiep je in de regelgeving en, heel belangrijk, gebruik je boerenverstand.

Ik zie dat er nog vaak alleen maar de led-paneeltjes worden geleverd in een project. Klant tevreden? Of een gemiste kans? Bij iedere led-oplossing horen controls, het kunnen aanpassen van het lichtbeeld. Of dit nu handmatig gebeurt door een lichtscene te kiezen via een touchscreen of automatisch via sensoren maakt niet uit. Maar het simpel aan- of uitschakelen van de led verlichting is een prehistorische oplossing.

Kies daarom voor smart lighting in plaats van dumb lighting.

Berry van Egten is hoofd van de Lighting Design Academy en architectural lighting designer by BERLUX lichtarchitectuur. In de aanloop naar LED + Elektro 2019 zal hij, samen met andere toonaangevende personen uit de licht- en elektrotechniek, regelmatig een column voor deze site schrijven.

Solarmagazine installicht Uneto-Vni